Türkiye’de İnternet Projeleri Yapmak ve Duyurmak

Sürekli Twitter, Friendfeed gibi alanları takip eden birisi olarak son açılan tüm siteler ile ilgili en azından ufak da olsa fikrim oluyor. Tabiki hepsine yetişmek mümkün değil ancak önemli olduğu düşünülen ve bu sebeple kayda geçen yeni projeleri görüyor, takip ediyor, üzerlerinde fikir yürütüyor ve test etmeye çalışıyorum. Bunların çoğu yabancı projeler oluyor tabi. Ancak yerli proje olunca da gözden kaçırmamaya çalışıyorum çünkü bunlar oldukça önemli şeyler. İnternet sektörünün gelişmesi amacıyla bu tür yeni yerli girişimlerin tanıtılması ve bu şekilde destekler verilmesi oldukça önemli. Hele ki bu projeleri gerçekleştirenler İstanbul dışındaki Türkiye şehirlerinde bulunan girişimciler ise daha fazla desteklenmeleri gerekiyor ki zaten zor olan piyasa şartlarını bu küçük desteklerle belki gözardı etmelerini sağlayabilelim. Bu sayede de bir çok yeni yerli girişime, projeye kavuşabiliriz tabiki. Ancak bunların ne kadar sınırlı olduklarından çok uzun uzadıya bahsetmeye gerçekten gerek yok.

Webmaster’lar! kendi forumlarını kurup, wordpress’te içerik çalarak site yönettikleri sürece Türkiye’deki web girişimlerinin kalitesinin çok artacağını düşünmüyorum. Aslında onlar da bir yerde haklı çünkü ekstra bir harçlık kazanmak adına yaptıkları bu siteleri yapmaya onları teşvik eden bilgisayar dergilerimiz var bizim. “8 adımda webmaster olun.” “32 adımda php öğrenin” “21 pare top atın” yada “google’dan para kazanma yolları” gibi başlıklar ile kısa yoldan zengin olmaya hevesli gençleri bu yöne itiyorlar. Açık konuşayım bu konuları ben de okuyorum. Ama benim en son bu dergilerdeki uyguladığım yazı 10 yıl önceydi ve o da format atmak içindi. Bugün ise bu yazılar ile ilgi çeken dergiler ve onların gösterdikleri uygulamalar sayesinde herkes kendisini kolay yoldan para kazanacak bir potansiyel internet kullanıcısı, geliştiricisi olarak görüyor. Tabiki bu şekilde çok para kazananlar var hatta bunlardan birisi de sitemiz TAMindir. TAMindir’i sıfırdan bu noktalara kadar gelmeye amaçlamış bir site gibi göstermeyeceğim. Evet bu site de zamanında oldukça kötü bir düzenlemeye, başka sitelerden alınan bir yapıya sahipti. Ancak geçen 5-6 yıl içerisinde ,ki son 3 yılından bahsetmek daha önemlidir, kendisini geliştiren ve yaptığı işe saygı gösteren bir web geliştiricisi tarafından Türkiye’nin en iyi yazılım tanıtım ve indirme sitesine dönüştü. Burada belirtmem gerekir ki herkes TAMindir’in iyi olduğunu kabul etmez, “çok daha iyi siteler Türkiye’de mevcut” diyebilir. Ancak sitenin gösterdiği gelişme sonucu saygı görmesi de gerekmektedir aynı zamanda. Bir web girişimi olarak bahsetmek ne kadar doğru olur TAMindir için bilmiyorum. Ancak bu konudaki eksikliği görüp ilk açılan yazılım indirme sitelerinden birisi olduğu için ve bu alandaki pazarı yeterli olarak doldurabildiği için başarılı olmuş ve sürekli sağladığı kolaylıklar ile de kendisini sevdirmeyi, en azından kullandırtmayı başarmıştır. Pazardaki eksiği görüp girmesi açısından önemli ve başarılı bir girişim olarak yorumlanabilir tabiki. Ancak çok büyük yenilikler getirmediği de apaçık ortada. Henüz…

Asıl önemli web girişimi ise e-ticaret ile bu alanı birleştiren cdsipariş olmuştur CNT için. Çünkü sadece bu alan için hizmet veren başka bir site yok şu anda. Distribütörlerin kendi online satış sistemleri harici her türlü yazılımın satışının gerçekleştirileceği bir site daha önce mevcut değildi Türkiye’de. Peki nasıl kapatılıyordu bu açık? Warezler yani crackler, korsan serial’lar ve Regnow gibi paypal bağımlısı olmamızı sağlayan sistemler sayesinde. Ancak bu konudaki ilk, cdsipariş ile geldi ve e-yazılımlar için bir e-ticaret ortamı oluşturulmuş oldu. Çok fazla kişiye ulaşmıyor şu anda çünkü medyanın dikkatini çekmeyecek bir haber olarak görülüyor. Durumu şöyle açıklamak yerinde olur sanırım: İngiltere bazlı bir web geliştirme şirketinin tüm dünyadaki ücretli yazılımları ortak bir e-ticaret sitesinde buluşturmak ve satışlarını yapmak adına oluşturduklar cdorder.com sitesi Türkiye’ye de hizmet sağlıyor! Büyük puntolar ile cdorder Türkiye’de!!! şeklinde Türk web dünyasında bu haber yayılır heryerde karşımıza çıkardı. Aslında yaptıkları iş çok basit bir e-ticaret sitesi. Ancak gözümüzün içine bu, yılın olayı gibi sokulurdu. Hak vermek lazım bir yabancı turistin tecavüze uğraması, bir yerli turistin tecavüze uğramasından çok daha önemli bir olaydır habercilerimiz için ve dolayısıyla insanlarımız için de bu böyle olmuştur. Yurtdışına rezil olduk şeklinde yorumlanmasına sebep olan ve bizi küçüklük kompleksine sokabilecek haberler yapanları kınıyorum. Aynı değerde iki insandan birisinin sadece yabancı olduğu için daha fazla önem verilen bir haberinin yayınlanmasını hiç doğru bulmuyorum. Ya ikisi de aynı şekilde yayınlansın, yada ikisi de hiç yayınlanmasın!

Yukarıdaki paragrafta belirttiğim konunun bir örneğini bugün tespit ettim ve hemen paylaşmak istiyorum: Webrazzi’ye feryat eden, Rize’de ikamet eden bir kişinin ,ki aslında isim vermek çok da önemli değil ancak illa isim istiyorsanız çok kolay bir şekilde ismi de bulabilirsiniz, geliştirdiği bir proje ile Türk internetine hizmet vermeyi amaçlaması var bu durumun başrolünde. Geliştirdiği proje ile geçtiğimiz yıl uygulamaya konulan TV’deki bilgilendirme resimlerinin internete aktarılmış versiyonlarını yaymak istemektedir. Bu işe başladıktan sonra, sürekli olarak belirli mevkilerde insanlara hitap eden insanlara, haber sitelerine, bloglara geliştirdiği projeyi tanıtan yazılar göndermiş ancak sonuç alamamış. Belki doğru yerlere yazmıştır belki yanlış yerlere yazmıştır olayın bu boyutuna karışmak değil amacım. “Akıllı Örümcekler” projesi ile TV’deki +18, +13 gibi ibarelerin internet siteleri için de bir standart oluşturmasının gerekliliğine inanmış ve bu alandaki eksiği görüp işe koyulmuş, ancak yeterli geri dönüş alamadığı için haklı olarak feryat etmiştir bu kişi. Olayın buraya kadarki kısmının yerli-yabancı ayrımı konusu ile bir bağlantısı yok. Lakin şu haber ile bu durumun ne kadar vahim olduğunu anlayabiliyoruz: NTVMSNBC’deki 31 Aralık 2008 tarihli haber:
“İngiltere Kültür bakanı Andy Burnham’ın ortaya attığı fikir, İngiliz ve Amerikan hükümetlerinin birlikte çalışarak İnternet sitelerine içeriklerine (şiddet, erotizm, vs) derecelendirme sistemi getirmesini öngörüyor.” Daha fazla yorum yapmaya gerek yok bu konuda.

Bir diğer örnek ise PageBoss. Quarkbase‘den daha iyi olduğuna gittikçe inanmaya başladığım bir servis. Quarkbase’den farkları da var tabiki. Ancak böyle bir girişimi de yeterince tanıtmamak veya tanıtınca da kesin sen yaptın bu siteyi ondan tanıtıyorsun yada kaç para aldın bu tanıtımı yazmak için gibi gereksiz geridönüşler ile karşılaşmak Türk internet camiasında oldukça can sıkıcı ve üzücü konulardır. Aslında Türk sitelerin tanıtılmamasının bir diğer sebebi de bu olsa gerek… Bu siteyi tanıttın kesin bundan para alıyorsun, kesin şu rica etti de yazıyorsun ve farklı varyasyonlar. Ben kimsenin bu yazılar için para aldığını düşünmüyorum. Elbette ekstra motivasyonlar vardır bu konuda ancak direkt olarak nakit el değiştirmesi olmuyordur mesela. Bu anlayışın sebebi de insanlarımızın rekabet istememesi. Rekabet olmasın ben onu yapayım, bunu yapayım, hepsini yapayım başkasının haberi çıktığında hemen karalayayım mantığı… Bu böyle olmamalı. Herkese yetecek kadar yer, fikir ve proje var. Kullanmayı, yapmayı, geliştirmeyi bilene tabiki… Bildirgeç’te PageBoss tanıtım yazısının geri dönüşlerinde tıpatıp bu olay yaşanmıştır.

Mesela Grou.ps ile ilgili hiçbir haber görmüyorum haber sitelerimizde. Yada Power.com’un chat altyapısını hazırlayan Türk şirketi ile ilgili bir haber görmüyorum. En son bu şekilde bir haber gördüğümde bu sanırım CNET Türkiye‘nin açılması haberiydi. Bu haberin verilmesi doğru, ancak diğer haberlerin verilmemesi yanlıştır. Ve diğer haberler şahsi fikrime göre daha fazla önem teşkil etmektedirler.

Bu ayrımların bir diğer yüzü de sosyal mevki farklılığından geliyor maalesef. Gerekli kişileri tanıyabilecek bağlantıların varsa istediğin herşeyi kolayca yaptırabilir, tanıtabilir, üstüne alabilir, reddedebilir, sahiplenebilirsin kolayca. Bunu internete yoracak olursak az önce verdiğim örnek de bundan kaynaklı olabilir. CNET’i Türkiye’ye getirerek büyük bir işe imza atan gazeteci Kemalettin Bulamacı’nın sahip olduğu çevrenin bu haberi ilk ağızdan almaları sonucu bu haberin yayılmış olması ihtimali oldukça yüksektir. Yanlış anlaşılmasın, bunu haber yapın diye bir konuşmanın geçtiğini söylemiyorum. Ancak haberin en hızlı şekilde ulaşmasının bu habere etkisinin olduğundan bahsediyorum. Umarım yanlış anlaşılmamıştır. Bu haber de yayınlanmalıdır ve çok önemli bir haberdir, ancak diğer haberleri es geçmek veya bu diğer haberlere ulaşamamak oldukça vahimdir.

Bu konuda geniş kitlelere ulaşan blog yazarlarına büyük görevler düşüyor. Çünkü yazdıkları yazıların takipçileri bu haberleri rahatlıkla kendi aralarında konuşuyor, kendi bloglarında duyuruyor, twitter’da paylaşıyor ve hatta FriendFeed’de tartışmaya açıyorlar. Blog yazarlarını dikkate almaya başlayan şirketler yaptıkları açılımlar, promosyonlar, tanıtımlar ile kitlelere ulaşma gücüne erişmiş yazarları sistemleri hakkında bilgilendiriyorlar ve geri dönüşleri de bu bloglar aracılığı ile topluyorlar. Bunun yanlış olduğunu düşünenler de var ancak etkili bir yöntem olduğu konusunda herkesin görüşü birleşir.

Bu konuda Türk girişimlerine de büyük görevler düşüyor. İşin sadece geliştirme ve yayınlama bölümleri ile bitmediğini tam olarak bilmeleri ve doğru yerlere yaptıkları işleri bildiren, sunan yazılar girmeleri gerekiyor. Fizy.org gibi api bazlı basit ancak çok etkili bir sistemin başardığı pazarlama mantığını kendilerine uyarlayabilirlerse çok daha rahat farkedilebilirler.

Yazdıklarımın ne kadar doğru ne kadar yanlış olduklarını bilemiyorum. Bunu geri dönüşler ile daha rahat anlayabilirim. Ancak şu var ki yaklaşık 3 yıldır internette aktifim, işimi aksatmadan sürekli yenilikleri takip edip kendimi geliştirmeye, düşüncelerimi yenilemeye, keşfettiklerimi paylaşmaya (2006′dan beri bir blogspot hesabım vardı ancak sadece kişisel ve internet ile ilgili olmayan düşüncelerimi içeriyordu, keşfettiklerimi analiz ederek paylaşmaya çok daha sonraları 2007 sonlarında başladım) çalışıyorum. Yeni fikirler üretmeye ve şu an için geçerli olmasa bile fikirlerimi gerçeğe dönüştürmeye çabalıyorum. Web geliştirme konusunda yani işin development kısmında herhangi bir bilgim yok. Tek isteğim şu: Fikirleri çalmaktan ziyade destekleyelim. Bu mantık değişmediği sürece hiçbir yere varamayız. İnternet dünyasını takip edenler Facebook kurucusu Mark Zuckerberg’in, başka bir şirketten sosyal ağ fikrini alarak şu anda 175 milyon kullanıcıya hizmet veren bir şirket kurduğunu söyleyecektir. Ben açıkçası buna tam olarak inanmıyorum. Sonuçta bir fikri aldıktan sonra bile üstüne birşeyler katarak ve bunu geliştirerek (şu anki Facebook yapısı tamamen Dustin Moskovitz ve Mark Zuckerberg’in fikri.) sunmak da çok önemli bir marifettir.

Özgün ve sürekli birşeyler katmayı amaçlayan, gelişen projelere destek olalım. Nice etohum platformları kurulsun, nice girişimler bu platformlarda destekçi arasın.