Nol diye okunur

Google’dan dev bir adım daha

Bir konu hakkında çok bilgiye sahip misiniz? Peki bu bilgiyi diğer insanlar ile paylaşmak ister misiniz? Bunun internet üzerinde birçok yolu var. Türk internet kullanımı hala forum açma seviyesinde seyrededursun yurtdışındaki internet kullanımı gittikçe daha sosyal ve daha kazançlı bir hal alıyor.

Aslında mantık hala aynı: Bir site sahibi size ekleyeceğiniz her konu başına para ödeyeceğini söylüyor ve bu sayede hem siz hem de site sahibi kazanıyor. Tabii ziyaretçilerin de bilgilendiğini unutmayalım. Sonuçta amaç o (:

Ancak bu iş delinin birinin bilgi kuyusuna taş atmasıyla ortaya çıktı. Wikipedia‘nın yaratıcısı Jimmy Wales bir gönüllüler ordusu ile internet ortamında bilinen her konu hakkında bilgi içeren bir sistem öngördü ve bu öngörüyü gerçeğe dönüştürdü. Şu anda tüm dünya üzerinde birçok dilde Wikipedia hizmet sunuyor. Ancak bunun bir adım ötesi Google tarafından gerçekleştirilmek üzere. Daha sosyal olan internette daha sosyal ve en önemlisi daha kazançlı bir sistem ile bilgi ansiklopedisini kurma fikri oldukça güzel. Böyle bir sistemin kurulacağını tahmin ediyordum ama bunu kimin yapacağı konusunda şüphelerim vardı. Bahis oynamaya kalksam ama tabiki favori Google olacaktı.

Ve sonunda olan oldu. 23 Temmuz Çarşamba günü Google’ın resmi blog‘unda Knol‘ün (nol olarak okunuyor) artık erişilebilir olduğu açıklandı. Knol yöneticisi Cedric Dupont CNET‘e yaptığı açıklama ile bu sistemin, yazarlıkta yeni ve farklı bir patlama yaratacağını ve uzun vadede diğer ansiklopedi sitelerininin referans olarak Knol’ü kullanmalarını beklediklerini belirtti.

Peki Knol’ün sunduğu avantajlar neler? İnsanlar konulara yorum bırakabilecek, oylama yapabilecek ve isterlerse yeni başlıklar da açabilecekler. Yazar konusunu istediği gibi kapatabilecek, düzenleyebilecek veya diğer kullanıcıların konusunu tamamen düzenleyebilmesine olanak tanıyabilecek (Wiki gibi) veya veya bir diğer seçenek olan varsayılan işbirlikçi seçeneği ile belirli yazarlara yazılarını değiştirebilme hakkını verebilecek.

Dupont “Varsayılan İşbirlikçi” seçeneğinin Wikipedia’daki en önemli problemlerden birisini çözdüğünü düşündüklerini ve bu sayede bir başlıkta birden fazla kişinin yazısının olabileceği bir seçenek yarattıklarını belirtti.

Ziyaretçilerin konulara ulaşmak için Knol’ün anasayfasına girmelerinin gereksiz olacağını da arada belirtmek gerek çünkü her başlık bağımsız bir internet sitesiymiş gibi yayınlanacak ve Google örümcekleri tarafından arama motorlarına indekslenecek.

Bu sistemin Wikipedia’dan ne farkı var diye düşünen ziyaretçiler olabileceğini varsayarak Knol’ü daha sosyal bir ansiklopedi olarak tanımlamamın sebebini hemen belirteyim: Her yazarın kendi profili olacak ve bu profili istediğiniz gibi düzenleyebileceksiniz. Ve hesabınızı doğrulatmanız için telefon numarası gibi seçenekler de sunuluyor. Ayrıca Knol’ün en cazip farkı ise yayınladığınız başlıklarda Google Adsense kullanabileceksiniz. Hiç kuşkusuz cazip gelecek en önemli değişiklik yazdığınız yazılardan para kazanabileceğiniz bir sistem olmasıdır.

Uzun bir hikayeymiş (:

Eklenen yazılardan bir tanesine buradan ulaşabilirsiniz. Cedric Dupont ile ilgili bir link ararken kendisinin yazdığı Knol‘ü (evet başlıklara Knol demeye alışmamız gerek artık) gördüm. Eskiden Volkswagen‘de geliştirme departmanın çalışıyormuş Cedric Dupont ve kendi kendine giden bir Volkswagen Tuareq yapmışlar. Adı Stanley olan bu aracın yapılış hikayesini anlattığı Knol’ünde kendisi ile ilgili bilgiler vermeyi de unutmamış. Ve geyik bir insan olduğunu da şu fotoğrafa yaptığı “Axion ikizleri ile birlikte takılmak. (Uzun hikaye)” yorumu ile de göstermiş.

Tam yazıyı eklerken Knol anasayfasında başka bir başlık daha gördüm. Sibel Demir-Deviren‘in yazdığı bu Knol’de ise Spinal Stenosis ele alınmış. Amerika’da yaşayan Sibel Hanım da bu projeye destek veriyor (:

Ne diyelim Google yine parlak bir fikri aldı ve bunu en yararlı ve kazançlı! hale getirdi… (:

İnternetle içiçe iseniz başka sitelerde aynı reklamlara rastlıyorsunuzdur. Gerek Google Adsense reklamları olsun, gerekse sitelerin bazı reklam firmalarından aldığı reklamlar olsun sık sık aynı reklamlara rastlanır.

Peki her gün milyonların gördüğü bu reklamlar bir onay kontrol mekanizmasından geçiyor mu? Sahiplerine yüksek kazanç sağlayan ürünlerin tanıtımları ne kadar etik yapılıyor? Yüksek ziyaretçi sitelerine sahip olduğumuz için bu konuda ziyaretçilere bilgilendirme ve olup biteni anlatmak istedim.

Bu uygunsuz reklamlar en çok cep telefonu servisi yapan bir kaç firmanın aracıları veya bu firma sayesinde para kazanan kişiler tarafından yapılıyor. İşleyiş şu şekilde; büyük bir kaç firma “Cep telefonunu kumanda yap”, “Ezan saatlerini bildir”, “İsme göre aşk uyumunu ölç” gibi minik yazılımlar üretiyor. Ve servis size küçük notlarla diyorki; “Bu servisten yararlanmanız için üye olmanız gerekmektedir ve her hafta hattınızda 25 kontör düşülecektir.” gibi ifadeler yer alır. Bu servislerin kullanılmasına imkan veren Turkcell, Avea ve Vodafone’a daha önce ulaşıp bilgi almıştım. Dedikleri, kendileride bu işten oldukça kazançlı oldukları için çok normaldi; “Bu kullanıcı isteğiyle yüklenen ve kullanılan bir servistir. Engellememiz için bir gerekçe yoktur”.

Bu servisi üreten firmalar mı yoksa GSM servisleri mi en son ihtimal vergi alan devlet mi kazancın aslan payını götürüyor bilinmez ama zamanında kazancın %1 %2 oranlarında para kazanacağım diye kendini yırtan acemi webmasterların desteği olmasaydı bu servisler bu noktaya gelmezdi. Çünkü bu servisler gazete ve tv reklamlarıyla beceremedikleri satış oranlarını internet sayesinde yakaladılar. Hatta biliyorsunuz ki, bu yazılımları üretip en çok şikayet ve eleştiri alan firma yine cep telefonundan kayıt olunan ve aylık üyelik bedelini cebinize yansıtan bir arkadaşlık sistemi bile kurdu: www.garantiarkadas.com

İnternet sitelerindeki reklamlar şayet bir reklam sistemi tarafından yayınlanmıyorsa (Google Adsense vb.) reklamın kalıp kalmayacağına tamamiyle site sahibi karar verir. Ancak Google Adsense sayesinde reklam yayınlayan siteler bile bu etik olmayan türden kazanç sağlayan kişilere net bir engelleme koyamıyor. Bunun sebepleri ise siz sitenizde reklamı farkettiğinizde (bu arada da geçen bir süre var tabi) yönetim panelinizden bu reklamın yayınlanmasını engellemek için bir takım işlemler yapıyorsunuz. Bunun işlemin ardından reklamın sitenizden kaybolması 4 saati buluyor. Bu konuda Google Adsense’in bir takım çalışmaları olduğunu biliyoruz. Bunlar; sitenizde çıkacak reklamları 24 saat önceden görebilme, onay sistemi sayesinde reklamların sitenizde çıkmadan 24 saat önce seçilebilmesi gibi özellikler. Ancak işin engellenemeyen kısmı ve etik olmayan şekilde kazanç sağlandığını belirtme sebebim, bu kişiler 100lerce hatta 1000lerce internet adresi alıp tamamından reklam yapan kişiler. Bu durumda site sahipleri olarak çaresiz kalıyoruz. Her gün tespit ettiğimiz 10larca sitenin reklamını engellesekte ertesi gün yenileriyle karşılaşıyoruz.

Bu konunun site sahiplerine zararları ise yayınlanan reklamları veya sitelerde olan tüm bağlantıları o siteye ait sanan acemi kullanıcılar, bir içerik arar iken gördüğü “Cep telefonunu kumanda yap” reklamını görerek tıklıyor ve sitedeki servise cep numarasını yazarak üyelik başvurusu yapıyor. Ardından SMS ile gelen üyelik konfirmasyonunuda yaptıktan sonra hiç bir işlem yapılmasada haftalık abonelik bedeli olarak hattınızdan kontör düşecektir. Tüm bunların sonunda nihayet bunun bir kazanç tuzağı olduğunu farkeden kullanıcının ise aklında sadece bu işleme neden olan site kalıyor. Ve sizi, bizi suçluyor. İşin diğer komik kısmı ise, bu duruma maruz kalan insanlara GSM servislerini arayıp durumu bildirmeleri söylediklerimizde geri dönen cevaplar idi. GSM firmalarının müşteri hizmetlerini zorlamadığınızda ne bu servisi nasıl iptal edeceğinizi belirtiyorlar nede bu servislerin neredeyse kötü şeyler olduğunu kabul ediyorlar.

İşin kısacası biz ve bizim gibi içerik siteleri siz ziyaretçilere sunulan içeriğinde, reklamlarında uygun ve kaliteli olmasına çalışıyoruz. Ancak lütfen internette olduğumuzu, herşeyin çok mümkün olduğunun bilincini edinin ve internet kullanımının bilincini çevrenize yayınız. Çünkü etik davranmayan insanlar her türlü servisi çıkar amacıyla kötüye kullanabiliyorlar. Örneğin; yanıltıcı reklamlar ile Google Adsense’i, her hangi bir kelime firmasıyla ilgili diye Wikipedia‘ya dış kaynak bağlantı girenler vs. olarak çoğaltabilirim.

Türk kullanıcılarının çoğu henüz internetle yeni tanışmış acemi kişiler. Bu yüzden bu tip benzer olaylar daha çok yaşayacağız.

Son olarak içimden gelen bir cümleyle yazımı bitirmek istiyorum.
İnternette ara sıra her zaman yaptığınız şeyler dışında bir şeyler yapın. Yeni şeyleri keşfedin, bilginizi arttırın. Emin olun bulunduğunuz yerin önemi kalmıyor!