İnternetle içiçe iseniz başka sitelerde aynı reklamlara rastlıyorsunuzdur. Gerek Google Adsense reklamları olsun, gerekse sitelerin bazı reklam firmalarından aldığı reklamlar olsun sık sık aynı reklamlara rastlanır.
Peki her gün milyonların gördüğü bu reklamlar bir onay kontrol mekanizmasından geçiyor mu? Sahiplerine yüksek kazanç sağlayan ürünlerin tanıtımları ne kadar etik yapılıyor? Yüksek ziyaretçi sitelerine sahip olduğumuz için bu konuda ziyaretçilere bilgilendirme ve olup biteni anlatmak istedim.
Bu uygunsuz reklamlar en çok cep telefonu servisi yapan bir kaç firmanın aracıları veya bu firma sayesinde para kazanan kişiler tarafından yapılıyor. İşleyiş şu şekilde; büyük bir kaç firma “Cep telefonunu kumanda yap”, “Ezan saatlerini bildir”, “İsme göre aşk uyumunu ölç” gibi minik yazılımlar üretiyor. Ve servis size küçük notlarla diyorki; “Bu servisten yararlanmanız için üye olmanız gerekmektedir ve her hafta hattınızda 25 kontör düşülecektir.” gibi ifadeler yer alır. Bu servislerin kullanılmasına imkan veren Turkcell, Avea ve Vodafone’a daha önce ulaşıp bilgi almıştım. Dedikleri, kendileride bu işten oldukça kazançlı oldukları için çok normaldi; “Bu kullanıcı isteğiyle yüklenen ve kullanılan bir servistir. Engellememiz için bir gerekçe yoktur”.
Bu servisi üreten firmalar mı yoksa GSM servisleri mi en son ihtimal vergi alan devlet mi kazancın aslan payını götürüyor bilinmez ama zamanında kazancın %1 %2 oranlarında para kazanacağım diye kendini yırtan acemi webmasterların desteği olmasaydı bu servisler bu noktaya gelmezdi. Çünkü bu servisler gazete ve tv reklamlarıyla beceremedikleri satış oranlarını internet sayesinde yakaladılar. Hatta biliyorsunuz ki, bu yazılımları üretip en çok şikayet ve eleştiri alan firma yine cep telefonundan kayıt olunan ve aylık üyelik bedelini cebinize yansıtan bir arkadaşlık sistemi bile kurdu: www.garantiarkadas.com
İnternet sitelerindeki reklamlar şayet bir reklam sistemi tarafından yayınlanmıyorsa (Google Adsense vb.) reklamın kalıp kalmayacağına tamamiyle site sahibi karar verir. Ancak Google Adsense sayesinde reklam yayınlayan siteler bile bu etik olmayan türden kazanç sağlayan kişilere net bir engelleme koyamıyor. Bunun sebepleri ise siz sitenizde reklamı farkettiğinizde (bu arada da geçen bir süre var tabi) yönetim panelinizden bu reklamın yayınlanmasını engellemek için bir takım işlemler yapıyorsunuz. Bunun işlemin ardından reklamın sitenizden kaybolması 4 saati buluyor. Bu konuda Google Adsense’in bir takım çalışmaları olduğunu biliyoruz. Bunlar; sitenizde çıkacak reklamları 24 saat önceden görebilme, onay sistemi sayesinde reklamların sitenizde çıkmadan 24 saat önce seçilebilmesi gibi özellikler. Ancak işin engellenemeyen kısmı ve etik olmayan şekilde kazanç sağlandığını belirtme sebebim, bu kişiler 100lerce hatta 1000lerce internet adresi alıp tamamından reklam yapan kişiler. Bu durumda site sahipleri olarak çaresiz kalıyoruz. Her gün tespit ettiğimiz 10larca sitenin reklamını engellesekte ertesi gün yenileriyle karşılaşıyoruz.
Bu konunun site sahiplerine zararları ise yayınlanan reklamları veya sitelerde olan tüm bağlantıları o siteye ait sanan acemi kullanıcılar, bir içerik arar iken gördüğü “Cep telefonunu kumanda yap” reklamını görerek tıklıyor ve sitedeki servise cep numarasını yazarak üyelik başvurusu yapıyor. Ardından SMS ile gelen üyelik konfirmasyonunuda yaptıktan sonra hiç bir işlem yapılmasada haftalık abonelik bedeli olarak hattınızdan kontör düşecektir. Tüm bunların sonunda nihayet bunun bir kazanç tuzağı olduğunu farkeden kullanıcının ise aklında sadece bu işleme neden olan site kalıyor. Ve sizi, bizi suçluyor. İşin diğer komik kısmı ise, bu duruma maruz kalan insanlara GSM servislerini arayıp durumu bildirmeleri söylediklerimizde geri dönen cevaplar idi. GSM firmalarının müşteri hizmetlerini zorlamadığınızda ne bu servisi nasıl iptal edeceğinizi belirtiyorlar nede bu servislerin neredeyse kötü şeyler olduğunu kabul ediyorlar.
İşin kısacası biz ve bizim gibi içerik siteleri siz ziyaretçilere sunulan içeriğinde, reklamlarında uygun ve kaliteli olmasına çalışıyoruz. Ancak lütfen internette olduğumuzu, herşeyin çok mümkün olduğunun bilincini edinin ve internet kullanımının bilincini çevrenize yayınız. Çünkü etik davranmayan insanlar her türlü servisi çıkar amacıyla kötüye kullanabiliyorlar. Örneğin; yanıltıcı reklamlar ile Google Adsense’i, her hangi bir kelime firmasıyla ilgili diye Wikipedia‘ya dış kaynak bağlantı girenler vs. olarak çoğaltabilirim.
Türk kullanıcılarının çoğu henüz internetle yeni tanışmış acemi kişiler. Bu yüzden bu tip benzer olaylar daha çok yaşayacağız.
Son olarak içimden gelen bir cümleyle yazımı bitirmek istiyorum.
İnternette ara sıra her zaman yaptığınız şeyler dışında bir şeyler yapın. Yeni şeyleri keşfedin, bilginizi arttırın. Emin olun bulunduğunuz yerin önemi kalmıyor!
