USB, IDE. Celeron, AMD – Teknolojinin hayatlarımızı daha kolay bir hale getireceğini düşünmüştük. Donanım geliştiricileri bize daha iyi, daha hızlı ve daha etkili bir teknoloji sağlamak için sürekli çalışıyorlar, ancak şu anda piyasadaki bir sürü ürün, bilgisayar almak isteyenlerin kafasını karmakarışık hale getiriyor. Bu durumu gidermek için, burada bir bilgisayar sistemini oluşturan teknik parçalar ve diğer seçenekler hakkında bilgi vereceğiz.
Ana kart; arabirimlerin, sürücülerin ve aygıtların takılabilmesi için çeşitli yuvalar ve girişler içeren, geniş bir devre kartıdır. Bazen, sesi denetleyen bileşenler gibi bazı bileşenler doğrudan bu kartın üzerinde, yerleşik olarak bulunur.
Merkezi İşlem Birimi (CPU) bilgisayarın kalbidir. Piyasada çeşitli kapasitelerde, farklı türden işlemciler vardır. Bu konuda başlıca iki rakip Intel ve AMD’dir.
Pentium III – Intel’in Pentium III işlemcisi şu anda en çok kullanılan işlemcidir ve masaüstü bilgisayarlarının, iş istasyonlarının çoğunda kullanılır. Hemen hemen verdiğiniz her işi kaldırabilir, fiyatı uygundur ve uzun ömürlüdür.
Pentium 4 – Intel’in Pentium 4 işlemcisi güçlü performans gerektiren iş istasyonları için tasarlanmıştır. Grafik ve Internet programları, görüntü ve ses uygulamaları, sayısal resim işleme gibi alanlarda kullanılmak üzere üretilmiştir. Bu nedenle, yalnızca standart ofis programları kullanacaksanız, Pentium 4 aşırı bir seçim olur.
Celeron – Celeron, Intel’in en küçük işlemcisidir, Pentium III üzerine kurulmuştur ve pazarın en alt kısmına hitap eder. Ucuzdur, Internet’te gezinmek ve temel programları (sözcük işlemciler, elektronik tablolar vb.) kullanmaktan başka bir şey yapmayı düşünmüyorsanız en uygun işlemcidir.
Athlon – AMD ürünü olan Athlon, Pentium III’e rakip olarak çıkarılmıştır. Bunun kardeşi sayılan Athlon XP ise şimdi Pentium 4 ile rekabet içindedir.
Duron – Ev ve küçük ofis pazarının bir köşesinde duran AMD ürünü Duron, Intel’in Celeron işlemcisine rakiptir.
Ne kadar fazla belleğe, yani RAM’a (Rasgele Erişim Belleği) sahipseniz, bilgisayarınız o kadar hızlı çalışır. Bellek performansı bant genişliğine ve gecikme süresine göre ölçülür. Mega veya giga bayt ile ölçülen bant genişliği belirli bir sürede ne kadar veri aktarılabileceğini belirtir. Nano saniye ile ölçülen gecikme süresi ise verinin aktarılması için gereken süreyi belirtir. Bugünlerde piyasada çeşitli türlerde bellek bulunuyor. Bilgisayarınıza gereken tür ve miktar ise normalde ana kartınıza bağlıdır.
DRAM – DRAM (Dinamik Rasgele Erişim Belleği) günümüzde çoğu bilgisayarın ana sistem belleğini oluşturur. Sistem belleğiniz, bilgisayarınızın kullanımda olan bilgileri tuttuğu yerdir. Farklı hızda DRAM yongaları bulabilirsiniz.
SDRAM – Eskiden bilgisayar işlemcileri, sahip oldukları bellek veri yolları (bellek yongası ile ana kart arasındaki arabirim) ile aynı hızda çalışırlardı. Günümüzde ise işlemciler bazen veri yolundan üç veya dört kat daha hızlı çalışır ve bu da bilgisayarınızı yavaşlatır. Buna darboğaz adı verilir. 133 MHZ’den fazla bir hızda, saniyede 1 GB bant genişliğinde, sistem veri yolu ile eşitlenerek bu darboğazdan kurtulmak için, normal bellekten çok daha hızlı çalışan zaman uyumlu DRAM oluşturuldu.
RDRAM – Direct Rambus DRAM, 800 MHz’de, saniyede 1.6 GB bant genişliğinde, veri aktaran çok hızlı bir bellek türüdür. Adını, geliştirici şirket Rambus Inc.’den alır. RDRAM’in fiyatı SDRAM’in fiyatından daha yüksektir ve şu anda daha iyi bir grafik görünüm için görüntü kartları tarafından kullanılan özel bir bellek olan Video RAM (VRAM) yerine kullanılmaktadır.
Bağlantı noktaları ve arabirimler, harici aygıtlar ve bilgisayarınızın ana kartı arasında bağlantıyı sağlar. Farklı arabirimleri ve bağlantı noktaları çeşitli hızlarda çalışır ve en iyi biçimde çalışması için belirli türden aygıtlar gerekir.
IDE / ATA – İkisi de aynı şeydir. IDE (Bütünleşmiş Sürücü Elektroniği) ve ATA (İleri Teknoloji Eki), sabit sürücüleri ve CD-ROM / DVD-ROM sürücüler ile ana kart arasında bağlantı sağlayan ve en çok kullanılan arabirimidir. Tek bir IDE/ATA arabirimine iki adet sürücü bağlayabilirsiniz.
EIDE – Gelişmiş IDE, eski sürümünden daha hızlı veri aktarımını destekler, bantlı ve optik sürücüleri sabit sürücü ile aynı arabirime bağlayabilme özelliğine sahiptir. Tek bir EIDE arabirimine dört adet sürücü bağlayabilirsiniz.
Paralel Bağlantı Noktası – Genellikle daha yavaş harici aygıtları bağlamak için kullanılan bir harici bağlantı noktasıdır. Çoğunlukla yazıcı bağlantılarında kullanılır. Paralel bağlantı noktaları hızlıdır, ancak daha hızlı olan USB ve belli bir oranda da FireWare arabirimleri bunun yerini almaktadır. Bağlantı ucu küçük, yuvarlak bir fiştir.
Seri Bağlantı Noktası – USB ve FireWire kullanımının artması ile bu da artık rağbet görmemektedir. Seri bağlantı noktaları hemen hemen her tür harici aygıtı bağlamak için kullanılır ve genellikle klavye, fare ve modemleri bağlamakta kullanılmıştır. Bağlantı ucu uzun, dikdörtgen bir fiştir.
USB – Evrensel Seri Veri Yolu; modemler, klavyeler ve tarayıcılar gibi alçak ve orta düzeyde çıkışa sahip aygıtları bağlamada standart olarak, çok hızlı bir şekilde paralel ve seri bağlantı noktalarının yerine geçmektedir. USB, yüksek performans isteyen çevrebirim aygıtları için yeterince hızlı olamasa da, her tür aygıtı desteklemek üzere üretilmiştir. USB aygıtları bir zincir halinde bağlanabilir. Her ne kadar sistem kaynakları ile sınırlı olunsa da, teoride, tek bir USB bağlantı noktası 127 adet harici aygıtı bağlamak için kullanılabilir. USB aygıtları Tak ve Kullan türündendir. Yani taktığınızda, bilgisayarınız bunları hemen algılar, bilgisayarı yeniden başlatmak gerekmez. Ayrıca kolayca takılıp çıkarılabilen aygıtlardır. Bu nedenle, bilgisayar açıkken dahi USB aygıtları eklenip kaldırılabilir. Bağlantı ucu küçük, dikdörtgen bir fiştir.
SCSI – Küçük Bilgisayar Sistemleri Arabirimi; IDE, seri, paralel ve USB bağlantı noktalarından daha hızlı, yüksek performanslı bir sürücü ve çevrebirim arabirimidir. Genellikle bir eklentidir, bir SCSI arabiriminiz yoksa, bilgisayarınıza bir SCSI aygıtı ekleyebilmeniz için bir genişletme kartı satın almanız gerekir. Bu yüzden biraz pahalı bir seçenektir. Güçlü performansları ve güvenilir olmaları nedeniyle, SCSI aygıtları da biraz pahalıdır, ancak verdiğiniz paranın karşılığını verecektir. SCSI aygıtları en fazla 32′lik bir zincir olarak bağlanabilir.
FireWire – İleri düzeydeki kullanıcılar için gerçek bir bağlantı noktasıdır. FireWire (IEEE 1394 bağlantı noktasının bir adı) ayrıca iLink ve Lynx olarak da bilinir, şu anda varolan en hızlı arabirimdir ve en pahalısıdır. Bu nedenle, yalnızca sayısal görüntü düzenleme ve görüntü/ses akışı uygulamalarında kullanılan aygıtlarda kullanılabilmektedir. Sistem kaynakları ile sınırlı olunsa da, tek bir bağlantı noktasına 63 aygıt bağlanabilir. USB gibi, FireWire aygıtları da Tak ve Kullan türündendir ve kolaylıkla takılıp çıkarılabilir (bilgisayarınız çalışırken dahi bunları takıp çıkarabilirsiniz).
Genişletme kartları bilgisayarınıza ek bir işlev sağlamak üzere ana kart’a bağlanır.
Ses Kartları – Ses kartı, bilgisayarınızdan çıkışa, bilgisayara girişe ve ses denetimine olanak verir.
Görüntü Kartları – Görüntü kartınız (bazen grafik kartı da denir) bilgisayar monitöründe gördüğünüz görüntünün kalitesini belirler. Görüntü kartı ne kadar iyi ise, alacağınız görüntü de o kadar iyi olur. Grafik ve çoklu ortam programları ile çalışıyorsanız, iyi bir görüntü kartına (tercihen hesaplama yapan grafik hızlandırıcılı bir görüntü kartına) gereksiniminiz olacaktır.
NIC – Bilgisayarınızı bir ağa bağlamak istiyorsanız, bir Ağ Arabirim Kartı’na (NIC) gerek vardır. Bir çok standart desteklense de, çoğu kartlar belirli türde ağlar ve iletişim kurallarına uygun olacak biçimde tasarlanmıştır. Bu nedenle, satın almadan önce bunları göz önünde bulundurun.
